هرچه میبینید الزاما حقیقت نیست!
در عصری که تصاویر واقعگرایانه، جلوههای ویژه و هوش مصنوعی مرز میان واقعیت و خیال را کمرنگ کردهاند، آموزش آگاهانه هنرهای دیجیتال میتواند به یکی از مهمترین ابزارهای تربیت تفکر انتقادی در نسل آینده تبدیل شود؛ نسلی که باید یاد بگیرد هر آنچه میبیند الزاماً حقیقت نیست.
به گزارش پایگاه خبری – تحلیلی رواج ۲۴ به نقل از فارس ،با گسترش شبکههای اجتماعی، تولید انبوه تصاویر، ویدیوها و محتواهای مبتنی بر هوش مصنوعی، تشخیص حقیقت از فریب به یکی از چالشهای جدی کودکان و نوجوانان تبدیل شده است. در این میان، هنرهای دیجیتال نهتنها ابزاری برای خلق زیبایی، بلکه بستری آموزشی برای تقویت سواد رسانهای و تفکر انتقادی به شمار میآیند.حسین حیدری سورشجانی، پژوهشگر و کارشناس هنرهای دیجیتال و تلویزیون امروز در گفتوگو با خبرگزاری فارس، به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه میتوان از ظرفیت هنر دیجیتال، بازیها، واقعیت مجازی و تولید محتوا برای پرورش نسلی آگاه، مسئول و نقاد در برابر سیل اطلاعات و اخبار جعلی بهره برد.متن گفتوگو؛فارس:در شرایطی که تصاویر و ویدیوهای دیجیتال بهراحتی قابل دستکاری هستند، هنرهای دیجیتال چه نقشی در تقویت تفکر انتقادی نوجوانان دارند؟حیدری سورشجانی:واقعیت این است که امروز تصویر بیش از هر زمان دیگری قدرت اقناع دارد. جلوههای ویژه، تدوین حرفهای و هوش مصنوعی میتوانند روایتهایی کاملاً باورپذیر اما نادرست بسازند. اگر هنرهای دیجیتال صرفاً بهعنوان ابزار سرگرمی آموزش داده شوند، ممکن است خود به ابزار فریب تبدیل شوند؛ اما اگر آگاهانه و تحلیلی آموزش داده شوند، دقیقاً برعکس عمل میکنند و نوجوان را نسبت به سازوکار فریب حساس میسازند.
حیدری سورشجانی:مهارتهایی مانند تحلیل تصویر، شناخت تکنیکهای تدوین و مونتاژ، درک زاویه دید دوربین، تشخیص اغراق بصری، تحلیل رنگ و نور و آشنایی با ابزارهای دستکاری دیجیتال بسیار کلیدی هستند. نوجوانی که بداند یک تصویر چگونه ساخته شده و چه انتخابهایی پشت آن بوده، کمتر آن را بدون سؤال میپذیرد و بیشتر به دنبال منبع، نیت و پیام پنهان آن میگردد.فارس: آموزش عملی چگونه میتواند نگاه نقادانه به تصویر و ویدیو را تقویت کند؟حیدری سورشجانی:یکی از مؤثرترین روشها، آموزش از طریق مقایسه «قبل و بعد» تصاویر است. وقتی نوجوان میبیند چگونه با تغییر نور، رنگ یا کادربندی میتوان معنای یک تصویر را عوض کرد، به درک عمیقتری از ساختگی بودن بخشی از واقعیت بصری میرسد. پروژههای سادهای مانند بازسازی پوستر، ساخت یک ویدیوی کوتاه یا تغییر روایت یک تصویر به او نشان میدهد که معنا در تصویر ساخته میشود، نه اینکه الزاماً حقیقتی مطلق باشد.
فارس: فناوریهای نوینی مانند VR و AR چه کمکی به این فرآیند میکنند؟حیدری سورشجانی:واقعیت مجازی و افزوده با ایجاد تجربههای غوطهورانه، فرصت بینظیری برای آموزش فراهم میکنند. وقتی کاربر خودش در یک فضای کاملاً طراحیشده حضور پیدا میکند، بهتر متوجه میشود که چگونه واقعیت میتواند هدایت، دستکاری یا حتی جعل شود. این تجربه عینی، قدرت تشخیص تفاوت میان تجربه واقعی و تجربه طراحیشده را بهشدت افزایش میدهد.فارس: بازیهای دیجیتال چه نقشی در تقویت مهارت تصمیمگیری و ارزیابی اطلاعات دارند؟حیدری سورشجانی:بازیها ذاتاً بر پایه انتخاب بنا شدهاند. بازیکن باید اطلاعات را تحلیل کند، تصمیم بگیرد و پیامد تصمیم خود را ببیند. بازیهایی که بر روایت، معما یا انتخابهای اخلاقی تمرکز دارند، به نوجوان میآموزند که هر اطلاعاتی قابل اعتماد نیست و هر تصمیمی پیامد دارد. این دقیقاً همان مهارتی است که در مواجهه با اخبار و محتواهای آنلاین به آن نیاز داریم.فارس: برای حساسسازی نسل آینده نسبت به اخبار جعلی، چه روشهایی در هنر دیجیتال مؤثرتر است؟حیدری سورشجانی:ساخت نمونههای آموزشی از اخبار جعلی، ویدیوهای دستکاریشده و حتی دیپفیکها بسیار مؤثر است. وقتی نوجوان خودش یک محتوای جعلی تولید میکند، بهخوبی میفهمد که فریب چقدر میتواند ساده و باورپذیر باشد. این تجربه عملی باعث میشود در مواجهه با محتوای واقعی، با احتیاط و پرسشگری بیشتری عمل کند.
فارس:آیا تولید محتوا توسط خود نوجوانان میتواند ابزار یادگیری باشد؟حیدری سورشجانی:قطعاً. تولید محتوا یکی از عمیقترین روشهای یادگیری است. نوجوان در فرآیند ساخت، با انتخاب، حذف، اغراق و روایت آشنا میشود و درمییابد که هیچ محتوایی بازتاب کامل واقعیت نیست. همین آگاهی، نگاه او را نسبت به محتوای دیگران نقادانهتر و مسئولانهتر میکند.فارس: آموزش اخلاق در هنرهای دیجیتال چه جایگاهی دارد؟حیدری سورشجانی:اخلاق بخش جداییناپذیر آموزش هنر دیجیتال است. احترام به حریم خصوصی، مسئولیت در انتشار محتوا، پرهیز از دستکاری گمراهکننده و آگاهی از تأثیر روانی تصاویر بر مخاطب باید به نسل آینده آموزش داده شود.به گزارش فارس، هنر دیجیتال قدرت بالایی دارد و اگر بدون اخلاق استفاده شود، میتواند آسیبزا باشد؛ اما اگر مسئولانه به کار رود، ابزاری برای آگاهیبخشی و رشد اجتماعی خواهد بود از نگاه پژوهشگر هنرهای دیجیتال، آینده سواد رسانهای در گرو پیوند هوشمندانه هنر، فناوری و اخلاق است؛ پیوندی که میتواند نسل آینده را نهتنها مصرفکننده محتوا، بلکه تحلیلگر، خالق و نگهبان حقیقت در دنیای پرهیاهوی اطلاعات کند.
برچسب ها :تفکر انتقادی ، هنرهای دیجیتال ، هوش مصنوعی ، واقعگرایانه ، واقعیت و خیال
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰