رسوایی «آمارسازی» در مونیخ با افشاگری خبرنگار آمریکایی و تصاویر مداربسته

گروه راستی آزمایی پایگاه خبری -تحلیلی رواج ۲۴:همزمان با برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ، جریان‌های مخالف جمهوری اسلامی تلاش کردند تا با فراخوان سراسری، نمایشی از قدرت خیابانی را در آلمان به اجرا بگذارند. بلافاصله پس از این تجمع، رسانه‌های وابسته و اکانت‌های سازمانی در شبکه‌های اجتماعی، با انتشار اعداد و ارقام حیرت‌انگیز، مدعی شدند که جمعیتی بالغ بر ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار نفر در این گردهمایی شرکت کرده‌اند. این ادعا که توسط برخی رسانه‌های غربی نظیر «نیویورک پست» نیز بازتاب داده شد، خیلی زود با راستی‌آزمایی‌های میدانی رنگ باخت.

نقطه عطف این رسوایی رسانه‌ای، واکنش صریح «مکس بلومنتال»، خبرنگار و تحلیل‌گر سرشناس آمریکایی بود. بلومنتال با بازنشر توییت نیویورک پست که مدعی حضور ۲۰۰ هزار معترض شده بود، این آمار را به چالش کشید و آن را محصول یک تکنیک قدیمی تصویربرداری دانست. او در توییتی افشاگرانه نوشت: «نماهای بسته‌ی (Close-up) زیادی از تجمع پر سر و صدای تغییر رژیم در مونیخ منتشر شده است.»

اشاره بلومنتال به تکنیک «کادربندی بسته» است؛ روشی که در آن فیلمبرداران با زوم کردن روی نقاط متراکم جمعیت و حذف حاشیه‌های خالی خیابان، تلاشی مذبوحانه برای انبوه نشان دادن جمعیتی اندک دارند. این خبرنگار آمریکایی در ادامه تحلیل خود، نوک پیکان انتقاد را مستقیماً به سمت جریان سلطنت‌طلب گرفت و نوشت: «به نظر می‌رسد پهلوی‌گرایان بار دیگر در حال بزرگ‌نمایی و دستکاری آمار هستند.» این جمله به‌وضوح نشان می‌دهد که تاکتیک «عددسازی» به یک رویه تکراری و بی‌اعتبار برای این جریانات تبدیل شده است که حتی از چشم ناظران غربی نیز پنهان نمی‌ماند.

اما ماجرا به همین‌جا ختم نشد. تیر خلاص بر پیکر این ادعای ۲۵۰ هزار نفری، انتشار تصاویر دوربین‌های مداربسته (CCTV) میدان مونیخ و خیابان‌های منتهی به محل تجمع بود. این تصاویر که نمایی باز (Wide) و بدون رتوش از واقعیت را نشان می‌دادند، به وضوح تراکم پایین جمعیت را به تصویر کشیدند. مقایسه فضای اشغال شده توسط معترضین با استانداردهای جمعیتی (تعداد نفر در هر متر مربع) نشان می‌دهد که عدد واقعی شرکت‌کنندگان، فرسنگ‌ها با ادعاهای نجومی رسانه‌ها فاصله دارد.

تصاویر مداربسته نشان می‌دهند که برخلاف کادرهای بسته تلویزیونی، بخش‌های بزرگی از خیابان خالی بوده و جمعیت تنها در یک نقطه متمرکز شده‌اند تا خوراک تصویری لازم برای رسانه‌ها را فراهم کنند. همخوانی نداشتن تصاویر هوایی با عدد ۲۵۰ هزار نفر به قدری فاحش است که بسیاری از تحلیل‌گران مستقل، این ادعا را «مضحک» و توهین به شعور مخاطب توصیف کرده‌اند.

به نظر می‌رسد استراتژی «پیروزی مجازی» بار دیگر در دستور کار این رسانه‌ها قرار گرفته است؛ استراتژی‌ای که در آن تلاش می‌شود با بمباران خبری و اعداد دروغین، شکستی میدانی را به عنوان یک حماسه سیاسی فاکتور کنند. اما همان‌طور که مکس بلومنتال و دوربین‌های بی‌طرف شهری مونیخ نشان دادند، حقیقتِ کفِ خیابان با تیترهای سفارشیِ رسانه‌ها، تفاوت زمین تا آسمان دارد.

///انتهای پیام