کد خبر : 10229
تاریخ انتشار : یکشنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۳ - ۸:۰۸

جهان در آستانه تغییر نظم بین‌المللی

جهان در آستانه تغییر نظم بین‌المللی
درگیری کم‌سابقه میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در کاخ سفید نه‌تنها روابط این دو کشور را متزلزل کرده، بلکه زلزله‌ای سیاسی در سطح بین‌المللی به وجود آورده است

به گزارش رواج ۲۴ به نقل از –گروه سیاسی خبرگزاری فارس: درگیری کم‌سابقه میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در کاخ سفید نه‌تنها روابط این دو کشور را متزلزل کرده، بلکه زلزله‌ای سیاسی در سطح بین‌المللی به وجود آورده است. زلنسکی که برای امضای توافق‌نامه‌ای در مورد واگذاری معادن اوکراین به آمریکا وارد واشنگتن شده بود، با برخورد شدید و تحقیرآمیز ترامپ روبه‌رو و در نهایت از کاخ سفید اخراج شد. این اتفاق با واکنش شدید رهبران اروپایی همراه شد، به‌طوری‌که برخی مقامات اروپایی از نیاز به یک «رهبری جدید» در جهان سخن گفتند. ترامپ؛ تاجر یا سیاستمدار؟ تحلیلگران معتقدند که ترامپ در سیاست خارجی، اصول راهبردی را فدای منافع اقتصادی و تجاری کرده است. سیدهادی سیدافقهی، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با فارس، این رویکرد ترامپ را چنین توصیف کرد: «ترامپ همه چیز را از دریچه سود و زیان اقتصادی می‌بیند. او در سیاست خارجی به دنبال ایجاد موازنه یا برقراری نظم نیست، بلکه تنها به منفعت مالی برای آمریکا و شخص خودش فکر می‌کند.» این دیدگاه در رفتار او با اوکراین کاملاً مشهود است. ترامپ مدعی است که آمریکا ۵۰۰ میلیارد دلار در جنگ اوکراین هزینه کرده و زلنسکی باید این بدهی را با واگذاری معادن استراتژیک کشورش تسویه کند. این در حالی است که هیچ گزارش رسمی چنین رقمی را تأیید نکرده و حتی در دوران بایدن، هزینه‌های آمریکا در اوکراین کمتر از ۲۵۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است.

شکاف میان آمریکا و اروپا پس از درگیری ترامپ و زلنسکی، رهبران اروپایی از حمایت بی‌چون‌وچرا از اوکراین سخن گفتند. اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، تأکید کرد که اروپا همچنان پشتیبان اوکراین خواهد بود، درحالی‌که امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، بار دیگر بر ادامه تحریم‌های روسیه تأکید کرد. این موضع‌گیری‌ها نشان می‌دهد که اروپا از رویکرد ترامپ در قبال جنگ اوکراین ناراضی است و تلاش می‌کند راهی برای مقابله با سیاست‌های جدید کاخ سفید پیدا کند. سیدافقهی درباره تأثیر این شکاف در آینده سیاست جهانی در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری گفت که «ترامپ با جدایی از ناتو، جنگ اقتصادی با اروپا را آغاز کرده است. افزایش تعرفه‌ها، فشار برای پرداخت بیشتر حق عضویت ناتو و حمایت از سیاست‌های روسیه، نشانه‌هایی از این تحول هستند. اروپا حالا با دو چالش روبه‌رو است؛ از یک‌سو نمی‌خواهد تحت سلطه آمریکا باقی بماند و از سوی دیگر، نگران قدرت‌گیری روسیه در نبود حمایت آمریکاست.»
غارت معادن اوکراین؛ هدف اصلی ترامپ؟ به گفته سیدافقهی، ترامپ نه برای صلح، بلکه برای تصاحب منابع اقتصادی اوکراین تلاش می‌کند. او توضیح می‌دهد: «ترامپ معتقد است که زلنسکی جنگ را باخته و حالا وقت آن است که بدهی‌اش را بپردازد. معادن استراتژیک اوکراین مانند لیتیوم، تیتانیوم و سیلیسیم برای آمریکا ارزشمندتر از هر چیز دیگری است.» ترامپ همچنین با روسیه به توافقی ضمنی رسیده است که از پیشروی بیشتر در اوکراین دست بکشد و اجازه ندهد که بقیه معادن این کشور تحت کنترل مسکو درآید.
زلنسکی در لبه پرتگاه زلنسکی با رد شروط ترامپ، خود را در موقعیت خطرناکی قرار داده است. به گفته سیدافقهی: «زلنسکی احساس کرد که آمریکایی‌ها در حال لخت کردن او هستند. او فهمید که اگر این قرارداد را امضا کند، دیگر چیزی برای اوکراین باقی نمی‌ماند. اما حالا که مقاومت کرده، خطر برکناری، ترور یا کودتای رنگی او را تهدید می‌کند.» زلنسکی هنوز تلاش دارد روابط خود را با آمریکا حفظ کند، اما با واقعیتی تلخ روبه‌رو شده است؛ آمریکا که تا دیروز حامی او بود، حالا در حال خالی‌کردن پشت او است. تأثیر بحران آمریکا و اروپا بر ایران این شکاف میان آمریکا و اروپا می‌تواند فرصتی استراتژیک برای ایران باشد. سیدافقهی در این باره تأکید کرد که «هرچه اختلاف میان آمریکا و اروپا بیشتر شود، ایران فضای بیشتری برای مانور خواهد داشت. اروپا اگر حمایت آمریکا را از دست بدهد، به دنبال شرکای جدیدی خواهد گشت و ایران می‌تواند یکی از گزینه‌های آن باشد.» علاوه بر این، کارشناسان معتقدند نزدیکی بیشتر آمریکا به روسیه می‌تواند به نفع توافق‌های دوجانبه تهران و مسکو باشد، به‌ویژه در زمینه‌های اقتصادی و امنیتی.

جهان در آستانه تغییر نظم بین‌المللیسیدافقهی معتقد است که این رویدادها نشان‌دهنده یک تحول عمیق در نظام جهانی است. او پیش‌بینی مقام معظم رهبری را یادآور می‌شود که گفته بودند: «دنیا در حال پوست‌اندازی است. ما در آستانه شکل‌گیری یک نظم نوین چندقطبی هستیم که در آن آمریکا، اروپا، چین، روسیه و دیگر قدرت‌ها هر یک به دنبال جایگاه جدید خود هستند.»به گفته دیگر کارشناسان این رویدادها ثابت می‌کند که آمریکا دیگر نمی‌تواند نقش بلامنازع خود را حفظ کند و قدرت‌های دیگر، به‌ویژه در آسیا و اروپا، به دنبال استقلال بیشتر از واشنگتن هستند. به نظر می رسد درگیری ترامپ و زلنسکی، چیزی فراتر از یک اختلاف دیپلماتیک باشد؛ برآیند تحلیل سیدافقهی این است که این رویداد نشان‌دهنده تغییر در مناسبات بین‌المللی و شکاف‌های عمیق در جبهه غربی است. اروپا به‌دنبال راهی برای رهایی از سلطه آمریکا است، روسیه با هوشیاری در حال پیشروی در اوکراین است و ترامپ نیز در حال تجدیدنظر در سیاست‌های جهانی واشنگتن است. در این میان، ایران باید با دقت این تحولات را رصد کند و از فرصت‌های جدید دیپلماتیک بهره ببرد.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.